साकेला नाच संग सम्बंधित पौराणिक कथा ....
By:  Shree P. N Rai   13 Oct 2016
किरात राई हरु ले सुमनीमा ( पार्वती ) र पारुहांग ( शिव ) लाई आफ्नु आराध्य पुरखा को रूपमा मानि लाएको छ | किरात राई को पौराणिक शास्त्र अनुसार पारुहांग स्वर्गमा तथा सुमनीमा पृथिवीमा निवास गर्थे | एक दिन पारुहांग ले पृथिवीमा अद्धितीय सुंदरी सुमनीमा लाई देखे र उनी मुग्ध भये | वहां ले एउटा सुन्दर कांग्यो (Comb) बनाएर सुमनीमा लाई भेट गरे | उनी हरु परिणय सूत्रमा बांधेए तथा समय को साथ तीनी हरु को चार संतान भयो | एक दिन पारुहांग ले सुमनीमा लाई दूधकोशी को तटमा एउटा झोपड़ी मा राखेर फरकेनन | यस कारण सुमनीमा दुखी भएर बसना थाले | एक दिन सुमनीमा ले आफ्नु नानी हरु को लागि खाने कुरा मुल्को खोजी गरर्दै थिए तयेति बेल उनी ले चट्टान माथि उमरेको एउटा लहरा लाई देखे | उनी ले तेव लहरा लाई चाखे र हेर्दा थाहा पाई की तेव लहरा शक्ति र प्रसन्ता ले भरिएको थिए | एस्तो थाहा पाएर सुमनीमा ले लहरा लाई घर लाये तेसको बूटी बनाएर सुरक्षित राखे | तेव बूटी मा चमत्कारी शक्ति थियो | जसले पनी तेव बूटी लाई लगाउथेव तेसको चमत्कारी शक्ति ले गर्दा लाउने ले आफ्नु विषय मा साचो कुरा बताउने गर्थे | एक दिन पारुहांग अचानक वापिस फरके | उनी ले सुमनीमा लाई सांत्वना दिनु चाहे तर सुमनीमाले उसको बातको बिसवास गरेनन | सुमनीमा ले सच्चाई जान्नु को लागि पारुहांग लाई बूटी लगाउनु लाये | चमत्कारी बूटी को मदद ले गर्दा सुमनीमा ले थाहा पाएकी पारुहांग ले यो समयमा चोमोलुंग्मा ( माउंट एवेरेस्ट ) का चुचुरुमा बसेर स्वर्ग देखि पृथिवीलाई हेर्ने गर्थे , धयान एवं तप गर्थे साथै संपूर्ण ब्रह्मांड विचरण गर्नु हुन्थव | पारुहांग ले अगारी भन्नु भयो की वहां ले भविष्यमा सुमनीमालाई यसरी छाडेर कहेले पनी जाने छैनन | यो सुनेर सुमनीमा ख़ुशी एवं आनंद ले भाव विभोर भएर हर्षाउल्लाषको साथ नाचनु थालिन | यस्तो विश्वास गरिन्छ की पारुहांग फर्केको खुशीमा सुमनीमा द्वारा हर्षाउल्लाष ले गरेको यो नित्य नै साकेला नाच हो | यस कारण परंपरागत रूप ले किरात युवक एवं युवती हरु ले यो नाच मा भाग लिएर आफ्नु माया लाई पाउनुको लागि एक अर्का संग मिलेर साकेला नाच नाचने गर्छन |

Contact

Kirat Khambu Rai
Sanskritik Sansthan Bagdogra

Stalin Nagar Road No: 5
Upper Bagdogra, Dist: Darjeeling
West Bengal 734014

  info@kiratraibagdogra.org

About Us

We work for the preservation and protection of our culture, tradition, language, heritage and customs plus to make our upcoming generation aware of it.

Follow us on Instagram

Like us on Facebook